De kracht van storytelling voor Apeldoornse herdenking

Martijn de Frankrijker
Geplaatst op 4 mei 2020

De bevrijding dichterbij

Mijn zus postte vanochtend op Facebook een afbeelding waarop ik mijn neefje en nichtje zag, kijkend naar de Nederlandse vlag die buiten hun raam halfstok hing. De tekst sprak over het nooit mogen vergeten wat er, vandaag alweer 75 jaar geleden, gebeurd is. De geallieerden bevrijdden ons land en na vijf jaar onderdrukking mochten we weer mens zijn—weer leven in vrijheid. Ik zag de foto en dacht na over mijn eigen relatie met de bevrijding; de geschiedenis en haar verhalen.

Twee weken geleden schreef ik een vijftal verhalen over Canadese veteranen en Apeldoornse burgers ten tijden van de bevrijding van Apeldoorn, 17 april 1945. De verhalen vertelden over hoe zij die periode in de geschiedenis beleefden en was er op gericht om een abstracte term als ‘de bevrijding’ dichterbij te brengen. Echter, ik moet toegeven dat ik alvorens ik de verhalen schreef zelf ook weinig relatie had met de Apeldoornse bevrijdingsdag of écht begreep waarom het zo belangrijk was.

Tot je doordringen

Ik herinner me dat ik ooit bij een defilé in Apeldoorn ben geweest, maar het is met niet meer helder of ik toen 6, 11 of 16 jaar was en laat dat genoeg zeggen over hoeveel indruk het op me maakte. Duizenden veteranen kwamen er voorbij en ook toen hoorde ik al mensen zeggen dat we het ‘nooit mochten vergeten,’ maar wat dat precies betekende drong niet te me door.

Dat is wel anders na het schrijven van de Bevrijdingsverhalen. Veranderd, omdat ik de persoonlijke verhalen van Canadese veteranen leerde kennen en door hun herinneringen heen even een stukje in hun schoenen liep. De geschiedenis van de Apeldoornse bevrijding werd ineens bijna een persoonlijke herinnering. Toegeven, ik was er niet bij, maar de cijfers, jaartallen en namen veranderde en werden ineens mensen van vlees en bloed in mijn verbeelding.

Neem bijvoorbeeld het verhaal van de Canadese Audrey Detheridge die dacht zich in te schrijven om wat flyers met meer informatie over het leger te ontvangen, maar zich plots had ingeschreven—een foutje dat ik mezelf zie maken. Ineens vond Audrey zichzelf op een boot richting een onbekend continent om mensen te helpen die ze nog nooit had ontmoet. Op die boot vond ze de liefde van haar leven en was zo hoteldebotel dat ze net na de bevrijding in een Apeldoorns kerkje trouwde. Zie je het voor je? Ik wel.

De kracht van storytelling

De ontdekking dat persoonlijke verhalen zoiets abstracts als ‘de bevrijding’ dichterbij kan brengen bracht een hele nieuwe urgentie om de verhalen op een groter platform te delen. Al snel was het hele team enthousiast om de ‘Bevrijdingsverhalen’ via Apeldoorn Direct te verspreiden als onderdeel van een actie om door heel Apeldoorn de Nederlandse vlag te laten wapperen op 17 april—75 jaar nadat onze stad werd bevrijd.

En dat is de kracht van storytelling—om dat wat abstract was tot leven te brengen.

Ik denk dat we in deze tijd verhalen nodig hebben die het leven nog zoveel levendiger maken.

Het is ook die kracht die me stuwt om elke dag verhalen te blijven vertellen. Omdat ik denk dat het is wat we in deze tijd nodig hebben; verhalen die het leven nog zoveel levendiger maken. De ene dag zijn dat verhalen over Canadese veteranen en de volgende over de rustgevende kracht van teambuilding op de Veluwe—het onderwerp maakt me bijna niet uit, zolang het vertellen van de verhalen maar een nieuwe waardering met zich meebrengt.

Elk onderwerp is interessant

Laat me dan ook stellen dat over elk onderwerp interessante verhalen verteld kunnen worden, zolang je een mens kan vinden die er gepassioneerd mee bezig is en je je houdt aan de basisblokken van een sterk verhaal (daarover later meer).

Het is dan ook niet de vlag die halfstok hangt die de Apeldoornse bevrijding voor mijn neefje en nichtje tot leven gaat brengen—het zijn de vijf ‘Bevrijdingsverhalen’ die mijn zus ze deze week aan ze gaat voorlezen. De verhalen over mensen; veteranen, helden, burgers, die aan mijn neefje en nichtje duidelijk maken dat die vlag die buiten hun raam halfstok hangt belangrijk is.

En dat, vertellen waarom die vlag halfstok zo belangrijk is, mogen we nooit vergeten.

Heb je hulp nodig om de bijzondere verhalen te vinden die jouw organisatie te vertellen heeft? Neem dan contact met op met Martijn.

Blijf op de hoogte!